معماری اطلاعات سایت یعنی سازمان‌دهی محتوا و مسیرهای دسترسی به آن، به شکلی که کاربر بتواند موضوع مورد نیازش را پیدا کند و رابطه بخش‌های مختلف را بفهمد. این معماری شامل دسته‌بندی، ناوبری، نام‌گذاری، ساختار URL و ارتباط صفحه‌های اصلی با محتوای جزئی‌تر است. ساختار خوب فقط برای موتور جست‌وجو نیست؛ اگر بازدیدکننده نتواند بفهمد کجا قرار دارد یا از کجا ادامه دهد، حتی محتوای خوب هم ممکن است به نتیجه نرسد.
۱. از نیاز مخاطب و هدف سایت شروع کنید
پیش از ساخت دسته‌ها، مشخص کنید سایت چه نوع مخاطبانی دارد و آن‌ها برای چه کارهایی وارد می‌شوند. در سایت خدماتی، ممکن است دسته‌بندی بر اساس نوع خدمت و نیاز مشتری منطقی باشد؛ در یک وبلاگ آموزشی، موضوع‌های اصلی و زیرموضوع‌ها می‌توانند راهنمای بهتری باشند. دسته‌ها را صرفاً بر اساس ساختار داخلی شرکت یا نام واحدهای سازمانی نسازید، مگر اینکه همان ساختار برای مخاطب هم قابل فهم باشد.
۲. دسته و برچسب را با هم اشتباه نگیرید
دسته‌بندی معمولاً برای گروه‌های اصلی و نسبتاً پایدار محتوا استفاده می‌شود. برچسب می‌تواند ویژگی یا موضوع جزئی‌تری را میان چند دسته مرتبط کند، اما استفاده افراطی از برچسب‌های مشابه باعث پراکندگی و صفحه‌های کم‌ارزش می‌شود. پیش از ساخت هر برچسب بپرسید آیا چند مطلب واقعی برای آن وجود دارد و آیا صفحه برچسب به کاربر کمک می‌کند. اگر پاسخ منفی است، بهتر است برچسب تازه‌ای نسازید.
۳. نام‌گذاری را کوتاه و قابل فهم نگه دارید
نام دسته باید زبان مخاطب را به کار ببرد، نه اصطلاح داخلی تیم را. اگر دو نام تقریباً یک معنا دارند، یکی را انتخاب کنید و معیار استفاده از آن را مشخص کنید. برای مثال، ساخت هم‌زمان دسته‌های «آموزش سئو»، «راهنمای سئو» و «نکات سئو» بدون تفاوت روشن، تقسیم‌بندی را مبهم می‌کند. دسته‌ها باید به اندازه کافی مشخص باشند تا کاربر بداند چه چیزی در آن‌ها پیدا می‌کند، اما آن‌قدر جزئی نشوند که هر دسته فقط یک نوشته داشته باشد.
۴. ساختار سلسله‌مراتبی را ساده طراحی کنید
کاربر باید بتواند از موضوع کلی به موضوع جزئی برسد و سپس به صفحه‌های مرتبط برود. عمق زیاد منوها و مسیرهای پیچیده، یافتن محتوا را دشوار می‌کند. همه سایت‌ها به چندین سطح دسته نیاز ندارند؛ برای سایت کوچک، یک سطح اصلی و چند زیرموضوع روشن ممکن است کافی باشد. ساختار را بر اساس تعداد واقعی صفحه‌ها و رشد قابل پیش‌بینی طراحی کنید، نه برای اینکه نمودار سایت پیچیده‌تر به نظر برسد.
۵. URLها را پایدار و معنادار نگه دارید
نشانی صفحه باید تا حد امکان کوتاه، قابل فهم و پایدار باشد. تغییر دسته‌بندی لزوماً به معنی تغییر URL همه مقاله‌ها نیست. اگر URL قدیمی عملکرد دارد، آن را بی‌دلیل عوض نکنید. در صورت ضرورت تغییر، مسیر دائمی به مقصد واقعاً مرتبط تنظیم کنید، لینک‌های داخلی را اصلاح کنید و نقشه سایت را بازبینی کنید. تغییرهای گسترده و پیاپی در ساختار URL می‌تواند ریسک خطا و از دست رفتن مسیرهای ورودی را بالا ببرد.
۶. دسته‌بندی باید محتوای واقعی داشته باشد
صفحه دسته‌ای که فقط یک عنوان و فهرست خالی دارد، لزوماً به کاربر کمک نمی‌کند. توضیح کوتاه و مفید درباره موضوع، لینک به محتوای اصلی و ترتیب مناسب نوشته‌ها می‌تواند صفحه را کاربردی‌تر کند. با این حال، لازم نیست برای هر دسته متن طولانی و تکراری بنویسید. ارزش صفحه باید از سازمان‌دهی و انتخاب محتوای مرتبط بیاید، نه از افزودن متن عمومی برای پر کردن فضا.
۷. ناوبری و لینک‌های داخلی را هماهنگ کنید
منو، مسیر راهنما یا breadcrumb، دسته‌بندی‌ها و لینک‌های درون مقاله باید یک مدل ذهنی سازگار بسازند. کاربر باید بداند در کدام بخش است و چگونه به موضوع بالاتر برگردد. مقاله‌های مرتبط را به صورت زمینه‌ای به هم متصل کنید؛ اما لینک‌های داخلی جای دسته‌بندی روشن را نمی‌گیرند. همچنین صفحه‌های مهم نباید فقط از طریق جست‌وجوی داخلی یا مسیرهای پیچیده قابل دسترسی باشند.
مثال برای یک سایت آموزشی و خدماتی
سایتی که درباره سئو، وردپرس و رشد فروش محتوا منتشر می‌کند، می‌تواند سه دسته اصلی داشته باشد و هر کدام را با موضوع‌های روشن پشتیبانی کند. راهنمای تحقیق کلمات کلیدی و سئوی تصاویر زیر مجموعه سئو قرار می‌گیرند؛ آموزش سرعت سایت در وردپرس قرار می‌گیرد؛ و راهنمای طراحی صفحه فرود به رشد فروش مربوط می‌شود. اگر مقاله‌ای واقعاً بین دو موضوع پل می‌زند، می‌توان از لینک داخلی برای ارتباط دادن آن‌ها استفاده کرد، نه اینکه هر مقاله را در تعداد زیادی دسته نامرتبط قرار داد.
خطاهای رایج در طراحی معماری
- ساختن دسته جدید برای هر مقاله به جای یافتن گروه‌های پایدار.
- تکرار یک محتوا در چندین دسته بدون دلیل روشن.
- تغییر دسته و URL بدون بررسی لینک‌ها و مسیرهای ورودی.
- ساخت منوهای بسیار عمیق یا نام‌گذاری با اصطلاحات داخلی.
- نادیده گرفتن صفحه‌های دسته در موبایل و تجربه واقعی کاربر.
چطور ساختار را ارزیابی کنیم؟
بازبینی معماری اطلاعات سایت را پس از انتشار تعداد زیادی مقاله یا اضافه شدن خدمت جدید تکرار کنید؛ رشد محتوا ممکن است دسته‌های قدیمی را مبهم یا بیش از حد گسترده کند.
از چند کاربر بخواهید بدون راهنمایی به یک مقاله مشخص برسند و ببینید کجا مکث می‌کنند. صفحه‌های دسته را از نظر محتوای واقعی، مسیرهای ورود و خروج، لینک‌های خراب و هم‌پوشانی بررسی کنید. در سایت بزرگ‌تر، داده‌های خزیدن و تحلیل جست‌وجو می‌توانند صفحه‌های عمیق یا بدون لینک ورودی را نشان دهند. تغییر ساختار را مرحله‌ای انجام دهید و پس از آن لینک‌های داخلی و نقشه سایت را بازبینی کنید.
معماری اطلاعات سایت باید هم با زبان مخاطب سازگار باشد و هم امکان رشد محتوا را فراهم کند. پیش از افزودن سطح جدید به ساختار، مطمئن شوید گروه‌بندی تازه واقعاً به انتخاب بهتر کمک می‌کند.
روش ساده برای ترسیم نقشه سایت
پیش از تغییر منو، یک فهرست از صفحه‌های موجود بسازید و هر صفحه را بر اساس هدف کاربر در گروهی قرار دهید. سپس رابطه میان صفحه اصلی، دسته‌ها، صفحه‌های خدمات و مقاله‌ها را ترسیم کنید. در این نقشه باید معلوم باشد کاربر از کجا وارد می‌شود، برای رسیدن به محتوای جزئی چه مسیرهایی دارد و بعد از مطالعه چه قدم مرتبطی می‌تواند بردارد. نقشه را با تیم محتوا یا چند کاربر واقعی بررسی کنید؛ نامی که برای شما روشن است ممکن است برای مخاطب مبهم باشد.
اگر یک دسته بیش از حد گسترده است، آن را فقط وقتی تقسیم کنید که حجم و تفاوت محتوای واقعی این کار را توجیه کند. اگر چند دسته بسیار کوچک و هم‌معنا دارید، ادغام آن‌ها می‌تواند مسیر را ساده‌تر کند. در هر دو حالت، ابتدا تأثیر بر URLها، لینک‌های داخلی، breadcrumb و صفحه‌های دسته را بررسی کنید. هدف کاهش ابهام است، نه زیاد کردن تعداد سطوح.
چطور دسته‌های کم‌ارزش را تشخیص دهیم؟
نشانه‌های احتمالی شامل دسته بدون محتوای کافی، چند دسته با موضوع یکسان، عنوان‌های نامفهوم، صفحه‌های دسته بدون لینک ورودی و فهرست‌هایی است که کاربر نمی‌تواند از آن‌ها انتخاب کند. این نشانه‌ها به تنهایی دلیل حذف نیستند. بررسی کنید آیا دسته در ناوبری نقشی دارد، آیا برای مخاطب ارزش دارد و آیا قرار است در آینده محتوای واقعی دریافت کند. دسته‌ای که هنوز رشد می‌کند ممکن است به زمان نیاز داشته باشد؛ دسته‌ای که فقط به دلیل یک مقاله ساخته شده شاید نیازمند بازنگری باشد.
مراقب تغییرهای گسترده و هم‌زمان باشید
اگر نام دسته‌ها، URLها، منو و جایگاه مقاله‌ها را یک‌باره تغییر دهید، تشخیص علت هر مشکل احتمالی دشوار می‌شود. تغییرها را مرحله‌ای انجام دهید، نسخه قبلی نقشه را نگه دارید و بعد از هر مرحله لینک‌ها، breadcrumb و صفحه‌های مهم را بررسی کنید. در سایت بزرگ، فهرست تغییرمسیرها و صفحه‌های تحت تأثیر را ثبت کنید. در سایت کوچک هم یک جدول ساده می‌تواند از جا افتادن لینک‌های مهم جلوگیری کند.
برای اتصال دسته‌ها به مسیرهای محتوایی، مقاله راهنمای لینک‌سازی داخلی را ببینید. معماری موفق باید به مخاطب کمک کند محتوای مرتبط را پیدا کند و به تیم اجازه دهد بدون ایجاد آشفتگی، سایت را توسعه دهد.
